Quy tắc bố cục 1/3 (Rules of Thirds) trong chụp ảnh

 

Rules of Thirds hay còn gọi là quy tắc 1/3 là quy tắc cơ bản trong nhiếp ảnh nói chung. Những người chụp ảnh với điện thoại thông thường thì không để lắm ý đến quy tắc này. Trong bài viết sau đây, bạn sẽ được hướng dẫn làm thế nào để áp dụng tốt quy tắc 1/3 vào bức ảnh của mình, và cách để tạo ra một bố cục cân bằng, thuận mắt đối với người xem.

Quy tắc 1/3 là gì?

Chia khung hình thành 9 phần bằng nhau với bốn đường kẻ, hai đường kẻ dọc, và hai đường kẻ ngang. Đây là các đường mạnh . Các đường mạnh cắt nhau tại bốn điểm gọi là các điểm mạnh. Việc bố trí chủ thể, hậu cảnh phù hợp với các đường mạnh, điểm mạnh sẽ khiến bức ảnh trở nên hài hòa, cân đối hơn. Một quy tắc toán học có vẻ khô khan nhưng đưa đến kết quả nghệ thuật đến không ngờ.
rule-of-thirds-4
Khi nhìn vào bức ảnh này, ta dễ dàng thấy rằng chủ thể là một người đàn ông đang dắt xe đạp và nhìn về phía biển. Và ở phía xa là một chiếc thuyền buồm trên biển, nó có tác dụng như một đối tượng thứ cấp.

Vậy cụ thể bạn sẽ làm gì với quy tắc 1/3?
Đặt chủ thể là người đàn ông vào đường mạnh bên phải và đặc biệt, đầu được đặt vào điểm mạnh phía trên. Thông thường ta thường đặt những điểm nổi bật, quan trọng của chủ thể vào các điểm mạnh rồi mới căn chỉnh các đối tượng xung quanh theo đường mạnh.

Vậy tại sao lại đặt đối tượng này ở đường mạnh bên phải mà không phải là bên trái?
Con mắt của chúng ta có xu hướng theo dõi hướng của chuyển động cũng như đích đến của chuyển động đó nên hãy cố gắng chiều lòng nó. Ở đây ta để lại khoảng không bên trái chính là hướng mà chủ thể đang chuyển đến, giúp đem lại sự cân bằng trong bố cục.

Cân bằng bố cục bức ảnh
Khi áp dụng quy tắc 1/3, một điều cần thiết nữa là bạn phải chú ý đến sự cân bằng theo chiều ngang, dọc của bức ảnh.
Hãy xem xét bức ảnh phong cảnh dưới đây
rule-of-thirds-2
Đối tượng chính là triền đá màu cam ở bên phải của con suối. Nếu đó là đối tượng duy nhất, tất cả sự chú ý của người xem sẽ được đặt vào đối tượng này mà hoàn toàn bỏ quên đi phần bên trái. Để cân bằng với triền đá, ta sẽ lấy vào khung hình một tảng đá lớn ở góc dưới bên trái.
Đặt các đối tượng theo đường chéo của khung hình như thế này có vẻ mang lại sự hài hòa hơn cho bức ảnh.

Quy tắc 1/3 với đối tượng là người
rule-of-thirds2
Khi nhìn vào một bức ảnh về người hay động vật, chúng ta thường theo dõi theo quy tắc Eye-Face-Body. Tức là ta luôn để ý đến đôi mắt của đối tượng đầu tiên, ví dụ như đôi mắt của cậu bé trong ảnh này. Tiếp theo là khuôn mặt và cuối cùng với là các phần còn lại của đối tượng. Điều này xuất phát từ thực tế, bất kể khi nào bạn nhìn ngắm một cô gái, bạn luôn để ý đến đôi mắt của họ trước tiên. :LOL
Ta sẽ áp dụng quy tắc 1/3 như sau: đặt mắt của đối tượng vào một trong hai điểm nút giao bên trên của lưới grid. Nếu đối tượng có đôi mắt nhìn thấy được rõ ràng, hãy đặt đôi mắt lên đường kẻ phía trên.
Để ý rằng cậu bé trong bức ảnh đang nhìn về phía trái, và có một khoảng trống rộng ở phần bên trái của bố cục. Giống như khi ta chụp ảnh về các đối tượng đang chuyển động, mắt của người xem luôn có xu hướng bị thu hút bởi hướng nhìn của cậu bé. Đó là bởi vì họ luôn có sự hiếu kì tự nhiên và muốn xem cái mà đối tượng đang nhìn là gì.
Tùy thuộc vào từng bối cảnh, hãy mở ra mộtkhoảng trống về hướng mà đối tượng nhìn về.

Quy tắc 1/3 với iPhone
Nếu bạn không hay để ý đến bố cục của bức ảnh, tôi khuyên bạn hãy thử áp dụng quy tắc này. Trước hết là bật Grid trong camera của iPhone lên. Gridlines sẽ nhắc nhở bạn chú ý đến bố cục và khiến việc căn chỉnh đối tượng trong khung hình trở nên dễ dàng và chính xác hơn.
iPhone-rule-of-thirds
Nếu bạn chưa có được bố cục như ý khi chụp, bạn có thể dùng các ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh để crop sao cho phù hợp với quy tắc 1/3. Hầu hết các ứng dụng này, kể cả phần chỉnh sửa của camera iPhone đều có thể giúp đặt hình ảnh vào lưới khung hình để bạn crop chính xác hơn.

theo Emil Pakarklis